Informacja Administratora

Na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), Dz. U. UE. L. 2016.119.1 z dnia 4 maja 2016r., dalej RODO informuję:
1. dane Administratora i Inspektora Ochrony Danych znajdują się w linku „Ochrona danych osobowych”,
2. Pana/Pani dane osobowe w postaci adresu IP, są przetwarzane w celu udostępniania strony internetowej oraz wypełnienia obowiązków prawnych spoczywających na administratorze(art.6 ust.1 lit.c RODO),
3. dane osobowe mogą być przekazywane organom państwowym, organom ochrony prawnej (Policja, Prokuratura, Sąd) lub organom samorządu terytorialnego w związku z prowadzonym postępowaniem,
4. Pana/Pani dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji międzynarodowej,
5. Pana/Pani dane osobowe będą przetwarzane wyłącznie przez okres i w zakresie niezbędnym do realizacji celu przetwarzania,
6. przysługuje Panu/Pani prawo dostępu do treści swoich danych osobowych oraz ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania lub prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania,
7. ma Pan/Pani prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
8. podanie przez Pana/Panią danych osobowych jest fakultatywne (dobrowolne) w celu udostępnienia strony internetowej,
9. Pana/Pani dane osobowe nie będą podlegały zautomatyzowanym procesom podejmowania decyzji przez Administratora, w tym profilowaniu.
zamknij

ROLA ANALIZY I SYNTEZY SŁUCHOWEJ W OPANOWANIU UMIEJETNOŚCI CZYTANIA I PISANIA.

Nauka w klasach 0-3 to ten okres edukacji dziecka, w którym główny nacisk kładzie się na opanowanie umiejetności czytania i pisania.

Niezbędnym warunkiem rozwoju tych umiejetności jest prawidłowo rozwinięta percepcja słuchowa, na którą - obok słuchu fizjologicznego, umiejetności kojarzenia wzorców słuchowych z odpowiednimi pojęciamii pamięci słuchowej - składa sie również słuch fonematyczny oraz analiza i synteza słuchowa.

Słuch fonematyczny zwany jest słuchem mownym, gdyż od jego sprawnościzależy różnicowanie dźwięków mowy ludzkiej. Jest to umiejetność rozróżniania najmniejszych elementów składowych wyrazów, czyli fonemów. Dzięki niemu potrafimy odróżnić np. głoskę "p" od "b" oraz rozrózniać wyrazy "podobne brzmieniowo" np. domek - Tomek, kaczka - kaszka itp.

Słuch fonemowy zaczyna rozwijać się bardzo wcześnie, bo już w końcowym okresie gaworzenia, zaś najbardziej intensywny jego rozwój następuje między 1 a 2 rokiem życia.Jednak warunkiem niezbędnym jest sprawnie funkcjonujący słuch fizjologiczny.

Na podstawie dobrze rozwiniętego słuchu fonematycznego rozwijają się operacje analizy słuchowej, czyli świadomego wyodrębniania poszczególnych głosek w wyrazie z zachowaniem ich kolejności oraz syntezy słuchowej, czyli umiejetności złożenia elementów słuchowych w całość, które stanowią podstawę mechanizmu czytania i pisania.

Obejmują one następujące umiejętności:

  • wyodrębnianie zdań w toku mowy,
  • wyodrębnianie wyrazów w zdaniach,
  • wyodrębnianie sylab i głosek w wyrazach,
  • odróżnianie głosek o zbliżonych cechach fizycznych,
  • syntezę głosek według wymaganej kolejności,
  • przyporządkowywanie znaczeń scalonym słowom i zdaniom.

Prawidłowo rozwiniety słuch fonematyczny, jak i poziom analizy i syntezy słuchowej, są ważnym wskaźnikiem osiągnięcia przez dziecko dojrzałości szkolnej. Deficyty w tym zakresie mogą w sposób znaczący utrudniać nabywanie umiejętności czytania i pisania.

Aby zapobiec ewentualnym trudnościom mogącym wystąpić u uczniówklas początkowych lub likwidować te już występujące, warto prowadzić ćwiczenia przyspieszające ich rozwój (w klasie "0") lub wspomagające (w przypadku, gdy trudności już pojawiły się w początkowym okresie nauki w szkole).

W specjalnym zestawie ćwiczeń uwzględnione są prawidłowości, które wpływaja na łatwość dokonywania analizy i syntezy słuchowej. Ćwiczenia należy rozpocząć od wyodrębniania samogłoski w nagłosie. Wybierając kolejno wyrazy z poniżej zamieszczonego zestawu, zadajemy dziecku pytania, np:

  • Czy na początku wyrazu "Ola" jest głoska "o"?
  • Czy wyraz "igła" zaczyna się na głoskę "e"?

Następnie prosimy dziecko o wskazanie głoski w nagłosie:

  • Jaką głoskę słyszysz na początku wyrazu "okno"?
  • Jaką głoską rozpoczyna się wyraz "ul"? itp.

Przykładowy zestaw wyrazów:

Ola, igła, ul, ekran, oko, akwarium, osa, elementarz, Ula, agrafka, ucho, igloo, Ewa, okno, ulica, aparat, indyk, Ala, ananas, okulary, Eskimos, owoce, Iwona, Ameryka, album, obraz, usta, orzechy, Ela, Opole, uczeń, irysy, ołówek, ósemka.

Podobnie ćwiczymy wyodrębnianie spółgłoski w wygłosie:

  • Czy na końcu wyrazu "dom" słyszysz głoskę "m"?
  • Jaką głoskę słyszysz na końcu wyrazu "but"? itp.

Przykładowy zestw wyrazów:

bas, bal, por, kosz, sok, ser, hak, las, pan, banan, katar, wazon, korek, kaptur, worek, komputer, dywan, kalafior, fryzjer, klucz, tygrys, bałwan, kaloryfer, płaszczyk.

Kolejnym etapem ćwiczeń jest wyodrębnianie samogłosek w wygłosie i spółgłosek w nagłosie. Pytamy dziecko:

  • Czy na końcu wyrazu "mama" słyszysz głoskę "a"?
  • Jaką głoskę słyszysz na końcu wyrazu "maki"? itp.

Przykładowy zestaw wyrazów:

mama, rzeka, fale, koło, nogi, woda, lato, maki, sobota, korale, noga, kolano, koniki, sałata, domino, guziki, pisaki, kredki, rękawice, urodziny, gumki, rury.

  • Czy na początku wyrazu "kot" jest głoska "k"?
  • Jaką głoską rozpoczyna się wyraz "las"? itp.

Przykładowy zestaw wyrazów:

lis, kosz, pas, dom, tor, miś, but, woda, sala, kawa, mama, banan, lekarz, medal, wafel, lizak, bilet, komin, rebus, patyk, motyle, cebula, rękawice, samochód.

Jeśli dziecko radzi już sobie z powyższymi zadaniami, możemy przejść do rozróżniania głosek w wyrazach, wybierając najpierw te bez zbiegu spółgłosek. Ćwiczymy jednocześnie analizę i syntezę wyrazów, stopniowo dobierając wyrazy coraz dłuższe.

  • Jakie głoski słyszysz w wyrazie "dom"?
  • Zgadnij, co powiedziałam: m-i-ś? (wypowiadamy wyraz głoskując)itp.

Przykładowy zestaw wyrazów:

lis, ser, but, kot, oko, woda, koło, nogi, waga, sowa, rower, komin, kabel, motor, kabina, gazeta, kolano, parasole, korale, galareta, lokomotywa.

Możemy też zamienić role i poprosić dziecko:

Powiedz głoskami jakiś wyraz, a ja odgadnę co powiedziałeś.

Najtrudniejszym zadaniem dla dziecka jest analiza i synteza wyrazów, w których występują grupy spółgłoskowe. Dlatego te ćwiczenia prowadzimy dopiero wtedy, gdy mamy pewność, że dziecko dobrze radzi sobie z wyrazami z wcześniejszych zestawów.

Przykładowy zestaw wyrazów:

bank, łza, kra, psy, dno, sny, kran, ptak, brat, smyk, blok, smok, krowa, brama, flaga, droga, głowa, ptaki, krawat, płotek, młotek, królik, ślimak, grosik, plaster, program, traktor, sklep, sport,start.

Ćwiczenia te powinny mieć charakter zabawy, prowadzonej w różnych sytuacjach dnia codziennego , np. na spacerze, przy zabawie czy wspólnym wykonywaniu różnych czynności domowych. Można do niej wykorzystać różne przedmioty, które znajdują się w otoczeniu dziecka, jak również bazować na obrazkach. Ważne jest, aby dziecko miało poczucie, że się bawi, a nie wykonuje kolejne szkolne zadania, w których zdążyło już zaznać porażki. Tylko taki urozmaicony sposób ma szanse przynieść oczekiwane rezultaty.

Opracowała: G.Polit